ABŞ İranla anlaşma memorandumunun rəsmi mətnini dərc etdi

ABŞ İranla əldə edilən anlaşma memorandumunun rəsmi mətnini açıqlayıb.

News24.az xəbər verir ki, bu barədə CNN məlumat yayıb.

ABŞ administrasiyasının yüksək vəzifəli rəsmisi 14 maddəlik sənədi açıqlayıb.

Memorandum rəsmi olaraq cümə günü imzalanmalıdır və bundan sonra müqavilənin yekun şərtləri üzrə razılaşmaya 60 günlük bir müddət qalacaq.

Memoranduma qeyd olunur.

“Amerika Birləşmiş Ştatları və İran İslam Respublikası birgə və xoşməramlı şəkildə aşağıdakı kimi razılığa gəliblər:

1. Amerika Birləşmiş Ştatları, İran İslam Respublikası və hazırkı müharibədəki müttəfiqləri Livan da daxil olmaqla, bütün cəbhələrdə hərbi əməliyyatların dərhal və daimi dayandırılmasını elan etmək üçün bu Anlaşma Memorandumunu imzalayırlar və həmin vaxtdan etibarən bir-birinə qarşı heç bir müharibə və ya hərbi əməliyyat başlatmamağı, bir-birinə qarşı güc tətbiq etməkdən və ya təhdid etməkdən çəkinməyi və Livanın ərazi bütövlüyünü və suverenliyini təmin etməyi öhdələrinə götürürlər. Yekun razılaşma Livan da daxil olmaqla, bütün cəbhələrdə hərbi əməliyyatların daimi dayandırılmasını və bu bəndin digər müddəalarını təsdiqləyəcək.

2. Amerika Birləşmiş Ştatları və İran İslam Respublikası bir-birinin suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət etməyə və bir-birinin daxili işlərinə qarışmaqdan çəkinməyə öhdəlik götürürlər.

3. Amerika Birləşmiş Ştatları və İran İslam Respublikası qarşılıqlı razılıqla uzadılma ehtimalı ilə maksimum 60 gün ərzində danışıqlar aparmaq və yekun razılığa gəlmək öhdəliyini götürürlər.

4. Bu Memorandum imzalandıqdan dərhal sonra Amerika Birləşmiş Ştatları İran İslam Respublikasına qarşı dəniz blokadasını və hər hansı maneəni aradan qaldırmağa başlayacaq və 30 gün ərzində dəniz blokadasını tamamilə aradan qaldıracaq. Bu müddət ərzində gəmilərin hərəkəti müharibədən əvvəlki həcmlərə mütənasib olaraq bərpa ediləcək və bu həcmlər İran İslam Respublikası tərəfindən bərpa ediləcək. Amerika Birləşmiş Ştatları həmçinin yekun razılaşmanın bağlanmasından sonra 30 gün ərzində qüvvələrini İran İslam Respublikasının yaxınlığından çıxarmağı öhdəsinə götürür.

5. Bu Memorandum imzalandıqdan sonra İran İslam Respublikası ticarət gəmilərinin Fars körfəzindən Oman dənizinə və əksinə 60 gün ərzində təhlükəsiz və sərbəst keçidini təmin etmək üçün səy göstərəcək. Ticarət gəmilərinin hərəkəti dərhal başlayacaq və İran İslam Respublikası tərəfindən texniki və hərbi maneələrin aradan qaldırılması və minalardan təmizləmə zərurəti nəzərə alınmaqla, 30 gün ərzində həyata keçiriləcək. İran İslam Respublikası beynəlxalq hüquqa və Boğazın sahil dövlətlərinin suveren hüquqlarına uyğun olaraq, Fars körfəzinin digər sahil dövlətləri ilə məsləhətləşmələr apararaq Hörmüz boğazında gələcək idarəetmə və dəniz xidmətlərini müəyyən etmək üçün Oman Sultanlığı ilə dialoq aparacaq.

6. Amerika Birləşmiş Ştatları, regional tərəfdaşlarla əməkdaşlıq edərək, İran İslam Respublikasının bərpası və iqtisadi inkişafı üçün ən azı 300 milyard dollarlıq qarşılıqlı razılaşdırılmış yekun plan hazırlamağı öhdəsinə götürür. Bu planın həyata keçirilməsi mexanizmi yekun razılaşmadan sonrakı 60 gün ərzində yekunlaşdırılacaq. Müvafiq maliyyə əməliyyatları üçün bütün zəruri lisenziyalar, istisnalar və səlahiyyətlər Amerika Birləşmiş Ştatları tərəfindən təmin ediləcək.

7. Amerika Birləşmiş Ştatları, BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələri, MAQATE İdarə Heyətinin qətnamələri və bütün birtərəfli ABŞ sanksiyalarını, o cümlədən ilkin və ikinci dərəcəli sanksiyaları yekun razılaşma kontekstində razılaşdırılmış cədvəl üzrə İran İslam Respublikasına qarşı bütün sanksiyaları ləğv etməyi öhdəsinə götürür. İran İslam Respublikası və Amerika Birləşmiş Ştatları sanksiyaların aradan qaldırılmasının vacibliyini qəbul edir və qarşılıqlı razılığa gəlmək məqsədilə bu məsələləri danışıqlarda dərhal həll etmək niyyətlərini ifadə edirlər.

8. İran İslam Respublikası nüvə silahı əldə etməyəcəyini və ya inkişaf etdirməyəcəyini təsdiqləyir. Amerika Birləşmiş Ştatları və İran İslam Respublikası zənginləşdirilmiş material ehtiyatları məsələsini 7-ci bənddə göstərilən cədvələ uyğun olaraq qarşılıqlı razılaşdırılacaq mexanizmə uyğun olaraq, minimum metodologiya, yəni MAQATE nəzarəti altında yerində durulaşdırma ilə həll etmək barədə razılığa gəlirlər. Tərəflər həmçinin zənginləşdirmə məsələsini və İranın nüvə ehtiyacları ilə bağlı digər qarşılıqlı razılaşdırılmış məsələləri qənaətbəxş əsasda müzakirə etmək və yekun razılaşmada razılaşdırmaq barədə razılığa gəlirlər.

9. Yekun razılaşma əldə olunana qədər ABŞ və İran İslam Respublikası status-kvonu qoruyub saxlamağa öhdəlik götürürlər. İran İslam Respublikası nüvə proqramının hazırkı statusunu qoruyub saxlayacaq və ABŞ yeni sanksiyalar tətbiq etməyəcək və ya bölgəyə əlavə qüvvələr yerləşdirməyəcək.

10. Amerika Birləşmiş Ştatları bu Memorandum imzalandıqdan dərhal sonra və sanksiyalar ləğv edilənə qədər ABŞ Maliyyə Nazirliyinə İran xam neftinin, neft məhsullarının və törəmələrinin ixracına, eləcə də bankçılıq, sığorta, nəqliyyat və s. daxil olmaqla bütün əlaqəli xidmətlərin göstərilməsinə icazə verməyi öhdəsinə götürür.

11. Amerika Birləşmiş Ştatları, bu Memorandum icra edildikdən sonra, dondurulmuş və ya məhdudlaşdırılmış bütün vəsaitləri və aktivləri İran İslam Respublikasının tam nəzarətinə buraxmağı öhdəsinə götürür. Amerika Birləşmiş Ştatları və İran danışıqlar zamanı bu cür vəsaitlərin buraxılması prosedurları barədə qarşılıqlı razılığa gələcəklər. Bu vəsaitlər İran İslam Respublikasının Mərkəzi Bankı tərəfindən təyin edilmiş istənilən son benefisiara ödənilmək üçün tam şəkildə mövcud olacaq. Amerika Birləşmiş Ştatları bütün zəruri lisenziyaları və icazələri təmin etməyi öhdəsinə götürür.

12. Amerika Birləşmiş Ştatları və İran İslam Respublikası bu Memorandumun həyata keçirilməsini və Yekun Sazişin sonrakı icrasını izləmək üçün icra mexanizmi yaratmaq barədə razılığa gəlirlər.

13. Bu Memorandum imzalandıqdan sonra və 1, 4, 5, 10 və 11-ci bəndlərin tətbiqinin başlanması və davam etdirilməsi şərtilə, Amerika Birləşmiş Ştatları və İran İslam Respublikası yalnız qalan bəndlər üzrə yekun razılaşma üzrə danışıqlara başlayacaqlar.

14. Yekun razılaşma BMT Təhlükəsizlik Şurasının məcburi qətnaməsi ilə təsdiqlənəcək. (Teleqraf )