27 Sentyabr – yaddaşdan Zəfərə uzanan yol

Hər bir xalqın tarixində elə günlər var ki, zaman keçdikcə öz mənasını itirmir, əksinə, milli yaddaşın daha dərin qatlarına işləyir. 27 Sentyabr Azərbaycan xalqının yaddaşında belə tarixlərdəndir. Bu gün 2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsinin başlanğıcını, Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyi uğrunda canından keçən şəhidlərimizi ehtiramla yad etdiyimiz Anım Günüdür.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 2 dekabr 2020-ci il tarixli Sərəncamı ilə 27 Sentyabrın hər il Anım Günü kimi qeyd olunması Vətən müharibəsi şəhidlərinin xatirəsinə dövlət səviyyəsində göstərilən ehtiramın ifadəsidir.

Lakin 27 Sentyabr yalnız təqvimdə qeyd olunan bir tarix deyil. Bu gün həm də Azərbaycanın dövlətçilik iradəsinin, xalqın həmrəyliyinin və Ordunun döyüş ruhunun yaddaşda yenidən canlandığı gündür.

Şəhidlik – Vətən yaddaşının ən uca zirvəsi

Vətən müharibəsinin Zəfəri minlərlə Azərbaycan əsgər və zabitinin həyat bahasına yazıldı. Onların arasında sıravi əsgərdən yüksək rütbəli zabitədək müxtəlif hərbi xidmət pillələrini təmsil edən qəhrəmanlar vardı.

Bu qəhrəmanlıq yolunun yaddaşımızdakı simvollarından biri general-mayor Polad Həşimov, polkovnik İlqar Mirzəyev kimi hərbçilərdir. Onların 2020-ci ilin iyulunda şəhid olması xalqın yaddaşında dərin iz buraxdı və Vətən müharibəsindən əvvəl Azərbaycan cəmiyyətində güclü mənəvi səfərbərlik yaratdı. Hər iki hərbçiyə 2020-ci ilin dekabrında ölümündən sonra “Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı” adı verildi.

Polad Həşimovun adı Azərbaycan hərb tarixində yalnız yüksək rütbə ilə deyil, ön xətdə əsgərlə çiyin-çiyinə dayanmağın, şəxsi nümunə ilə komandanlıq etməyin rəmzlərindən biri kimi yaşayır. İlqar Mirzəyevin hərbi yolu da Vətənə sədaqət və peşəkarlıq anlayışlarının yaddaşımızdakı nümunələrindəndir.

Vətən müharibəsinin ağır döyüşlərində şəhid olan Babək Səmidli də bu qəhrəmanlıq salnaməsinin unudulmaz adlarındandır. O, Suqovuşan və Talış istiqamətində gedən döyüşlərdə iştirak etmiş, Zəfər yolunda şəhidlik zirvəsinə yüksəlmişdir.

Bu adların hər biri ayrı bir həyat hekayəsidir. Amma onları birləşdirən ortaq məna birdir: Vətən qarşısında məsuliyyət.

Şəhidlik haqqında düşünərkən yalnız ölüm haqqında danışmaq kifayət deyil. Şəhidlik həm də yaşanmış həyatın hansı dəyərə həsr edildiyini göstərir. Buna görə şəhidlərimizin xatirəsini yaşatmaq yalnız onların adlarını çəkmək deyil; onların təmsil etdiyi Vətən, dövlət, bayraq və torpaq anlayışlarını gələcək nəsillərə ötürməkdir.

Zəfərin arxasında dayanan hərbi iradə

44 günlük Vətən müharibəsi Azərbaycan Ordusunun hazırlıq səviyyəsini, idarəetmə imkanlarını və müxtəlif qoşun növlərinin qarşılıqlı fəaliyyətini bütün dünyaya göstərən mühüm hərbi-siyasi hadisəyə çevrildi.

Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Ali Baş Komandanı Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə aparılan hərbi və dövlət siyasəti nəticəsində uzun illər ərzində ordu quruculuğuna, hərbi potensialın gücləndirilməsinə və müdafiə qabiliyyətinin artırılmasına xüsusi diqqət yetirildi. Prezidentin Anım Günü ilə bağlı müraciətində də bu prosesin – ordunun gücləndirilməsi, iqtisadi imkanların artırılması və milli gücün səfərbər olunmasının Zəfərə aparan yolun mühüm elementləri olduğu vurğulanmışdı.

Bu mübarizədə Azərbaycan Ordusunun müxtəlif qoşun növlərinin və hərbi birləşmələrinin şəxsi heyəti böyük şücaət göstərdi. Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrin komandanı general-leytenant Hikmət Mirzəyev, Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı general-mayor Kənan Seyidov və digər zabitlərin adları həmin dövrün hərbi salnaməsində xüsusi yer tutur. Hikmət Mirzəyev və Kənan Seyidov 2020-ci il 9 dekabr tarixli sərəncamla “Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı” adına layiq görülüblər.

Burada bir həqiqət xüsusilə diqqətəlayiqdir: Zəfər yalnız bir istiqamətdə aparılan döyüşlərin nəticəsi deyildi. Quru qoşunları, xüsusi təyinatlı qüvvələr, hərbi hava imkanları, sərhəd qoşunları və digər hərbi strukturların fəaliyyəti ümumi hərbi məqsədə xidmət edirdi. Bu isə müasir müharibədə peşəkar idarəetmənin, koordinasiyanın və hazırlığın əhəmiyyətini göstərir.

Bir yumruğa çevrilən xalq

Vətən müharibəsinin ən mühüm mənəvi dayaqlarından biri Azərbaycan xalqının birliyi idi.

Cəbhədə əsgər döyüşürdüsə, arxa cəbhədə ana dua edir, ata oğlunun yolunu gözləyir, həkim yaralıların həyatını xilas edir, müəllim şagirdlərinə Vətən sevgisini aşılayır, könüllü yardım edir, hər bir vətəndaş öz imkanları daxilində dövlətinin və Ordusunun yanında dayanırdı.

Bu birlik yalnız emosional həmrəylik deyildi. O, milli iradənin real ifadəsinə çevrildi.

Azərbaycan xalqının birliyinin ən təsirli tərəfi isə fərqli sosial təbəqələri, yaş qruplarını və peşələri eyni mənəvi məqsəd ətrafında birləşdirməsi idi. Çünki Vətən anlayışı insanları fərqləndirən deyil, birləşdirən ən böyük dəyərlərdən biridir.

Qazilər – Zəfərin canlı yaddaşı

Şəhidlərimiz bu Zəfərin əbədi yaddaşıdırsa, qazilərimiz onun canlı şahidləridir.

Onların yaraları yalnız fərdi həyatın ağrısı deyil, Azərbaycanın keçdiyi tarixi yolun izləridir. Qazi qarşısında ehtiram göstərmək müharibənin nəticəsini yalnız xatırlamaq deyil, həmin nəticənin hansı fədakarlıqlar hesabına əldə edildiyini dərk etməkdir.

Şəhid ailələri və qazilər cəmiyyətin mənəvi yaddaşının mühüm daşıyıcılarıdır. Onlara göstərilən diqqət həm dövlət siyasətinin, həm də ictimai məsuliyyətin mühüm istiqamətlərindən biri olaraq qalır.

Azərbaycan və Türkiyə – eyni yaddaşın iki nəfəsi

Vətən müharibəsi Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığının mənəvi gücünü də bütün aydınlığı ilə göstərdi.

“Bir millət, iki dövlət” ifadəsi həmin günlərdə siyasi şüardan daha artıq məna qazandı. Türkiyənin Azərbaycana göstərdiyi mənəvi və siyasi dəstək xalqımız tərəfindən qardaşlıq münasibətinin təbii ifadəsi kimi qəbul edildi.

Bu bağlılığın kökləri yalnız müasir siyasi münasibətlərdə deyil, ortaq tarixdə, dildə, mədəniyyətdə və milli yaddaşdadır. Türkçülük də məhz bu kontekstdə – ortaq tarixi və mənəvi dəyərləri yaşadan, xalqlar arasında qardaşlıq bağlarını möhkəmləndirən düşüncə kimi özünü göstərir.

Azərbaycanın Zəfəri türk dünyasının yaddaşında da mühüm hadisəyə çevrildi. Çünki Qarabağ uğrunda mübarizə yalnız bir ərazinin azad edilməsi deyil, həm də milli iradənin, tarixi yaddaşın və dövlətçilik əzminin ifadəsi idi.

Zəfərin sabahı: Milli Müdafiə Universiteti

Tarixi Zəfərin ən mühüm suallarından biri budur: Bu Zəfər gələcək nəsillərə necə ötürüləcək?

Cavab yalnız xatirə tədbirlərində deyil, təhsildə, hərbi elmdə, peşəkar kadr hazırlığında və gənc nəslin dünyagörüşündə axtarılmalıdır.

Məhz bu baxımdan Milli Müdafiə Universitetinin fəaliyyəti xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Universitet bu gün Azərbaycan Ordusunun hərbi təhsil və elm sisteminin mühüm institutlarından biri kimi Hərbi Elmi Tədqiqat İnstitutu, Hərbi İdarəetmə İnstitutu, Heydər Əliyev adına Hərbi İnstitut, Təlim və Tədris Mərkəzi, hərbi liseylər və hərbi kolleclər kimi müxtəlif təhsil və hazırlıq strukturlarını özündə birləşdirir.

Bu sistemin mahiyyətində yalnız hərbçi hazırlamaq deyil, düşünən, qərar qəbul edə bilən, müasir hərbi elmi mənimsəyən, dövlətçilik şüuruna və yüksək peşəkarlığa malik hərbi kadr yetişdirmək dayanır.

2023-cü ildə qəbul edilmiş Prezident Fərmanı ilə Milli Müdafiə Universitetinin tabeliyində Bakı, Gəncə və Naxçıvanda hərbi kolleclərin yaradılması və gənclərin hərbi təhsilinin təşviqi istiqamətində yeni imkanların formalaşdırılması da hərbi təhsilin sistemli şəkildə inkişaf etdirilməsinə yönəlmiş addımlardan biridir.

Beləliklə, şəhidlərin qəhrəmanlığı tarixdə qalır, lakin onların yaratdığı mənəvi məsuliyyət gələcəyə keçir.

Bu mənada Milli Müdafiə Universitetinin auditoriyalarında, hərbi institut və kolleclərin sıralarında yetişən hər bir kursant yalnız bir peşəyə yiyələnmir. O, həm də Azərbaycanın hərb tarixinin növbəti səhifəsini yazmağa hazırlaşır.

Anım – keçmişə baxmaqla gələcəyə yönəlməkdir

27 Sentyabrın əsas fəlsəfəsi yadda saxlamaqdır.

Yadda saxlamaq ki, bu torpaq uğrunda həyatını fəda edən insanlar olub.

Yadda saxlamaq ki, Zəfər yalnız sevinc deyil, həm də böyük məsuliyyətdir.

Yadda saxlamaq ki, dövlətin gücü yalnız silahda deyil, onun arxasında dayanan xalqın birliyində, ordunun peşəkarlığında, gənclərin təhsilində və milli iradənin möhkəmliyindədir.

Şəhidlərimizin adları tarix kitablarında, memoriallarda, küçələrdə və abidələrdə yaşaya bilər. Lakin onların ən böyük abidəsi Vətənə sədaqətlə yaşayan və dövlətinə layiqli xidmət edən nəsildir.

Bu baxımdan Anım Günü yalnız dünənin qəhrəmanlarını yad etmək deyil. Bu gün həm də sabahın əsgərinə, zabitinə, hərbi aliminə, müəlliminə və vətəndaşına verilən səssiz bir mesajdır:

Vətən sənə yalnız miras deyil, əmanətdir.

27 Sentyabr – şəhidlərimizin müqəddəs xatirəsi qarşısında baş əydiyimiz, qazilərimizin fədakarlığını ehtiramla andığımız, xalqımızın birliyini və Ordumuzun Zəfər yolunu xatırladığımız gündür.

Bu gün Azərbaycanın göylərində dalğalanan Bayraq bir həqiqəti söyləyir: şəhidlərin canı ilə qorunan Vətən yalnız keçmişin yadigarı deyil, gələcəyin məsuliyyətidir.

Şəhidlərimizin əziz xatirəsi daim uca tutulacaq.

Qazilərimizin fədakarlığı unudulmayacaq.

Azərbaycan Ordusunun Zəfər yolu gələcək nəsillərə örnək olacaq.

Və bu yolun davamında Milli Müdafiə Universitetində yetişən yeni nəsil hərbçilərin bilik və iradəsi dayanacaq.

Allah bütün şəhidlərimizə rəhmət eləsin.

Qazilərimizə möhkəm cansağlığı versin.

Azərbaycanımızı və onun şanlı Ordusunu daim qorusun.