Milyonlarla kəpənəyin sirli köçü: alimlər hələ də cavab tapa bilmir

Hər payız milyonlarla monarx kəpənəyi Kanadanın cənubu və ABŞ-nin şimalından təxminən 3 min kilometrlik yol qət edərək qışı Meksikanın mərkəzindəki sərin küknar meşələrində keçirir.

News24.az xəbər verir ki, AS nəşrinin yazdığına görə, bu möhtəşəm təbiət hadisəsinin arxasında dövlətin mühafizə tədbirləri, elmi araşdırmalar və ekoloji bərpa prosesi dayanır. Məhz bunun nəticəsində Mexikonun qərbindəki meşələr UNESCO-nun Ümumdünya İrs Siyahısına daxil edilən qoruğa çevrilib.

Monarx kəpənəklərinin qışlama ərazilərinin qorunması ilə bağlı ilk federal qərarlar 1980-ci ildə qəbul olunub. Həmin vaxt qış aylarında bir milyondan çox kəpənəyin məskunlaşdığı meşələr dövlət mühafizəsinə götürülüb. Bu addım mühüm yaşayış yerlərində nəzarətsiz meşə qırıntılarının qarşısını almağa imkan verib və sonradan Monarx Kəpənəkləri Biosfer Qoruğunun yaradılmasına zəmin hazırlayıb.

Qoruq Mexikodan təxminən 80 kilometr şimal-qərbdə, sıx meşələrlə örtülü dağlıq ərazidə yerləşir. Müxtəlif yüksəkliklər burada fərqli mikroiqlim şəraiti yaradır ki, bu da dünyanın başqa yerlərində rast gəlinməyən çoxsaylı bitki və heyvan növlərinin yaşamasına imkan verir.

Hər payız Şimali Amerikanın müxtəlif bölgələrindən milyonlarla, bəzi illərdə isə hətta milyardlarla monarx kəpənəyi qoruqdakı kiçik meşə sahələrinə toplaşır. Onların parlaq narıncı qanadları ağacların gövdə və budaqlarını o qədər sıx örtür ki, dağ yamacları sanki rəngini dəyişir. Kəpənəklərin ümumi çəkisi bəzən ağac budaqlarının əyilməsinə belə səbəb olur.

Yaz gəldikdə monarx kəpənəkləri yenidən şimala doğru yola çıxır. Növbəti səkkiz ay ərzində bu köç dörd ardıcıl nəsil vasitəsilə davam edir və kəpənəklər ABŞ ərazisinə, eləcə də Kanadanın şərqinə yayılır.

Onilliklərdir davam edən elmi araşdırmalara baxmayaraq, bir sirr hələ də açılmayıb: yeni nəsil monarx kəpənəkləri əcdadlarının qışladığı Meksikanın eyni meşələrinə yolu necə tapır? Bu sual alimlər üçün hələ də cavabsız qalır.