Həkimlər xəbərdarlıq edir: "Bu qidalar böyrəkdə daş əmələ gətirir"

Böyrək daşları ən geniş yayılmış uroloji xəstəliklərdən biridir və onun yaranması əsasən qidalanma tərzi ilə əlaqələndirilir. Yanlış seçilmiş məhsullar fəsadlara səbəb ola bildiyi kimi, düzgün rasion da yeni daşların əmələ gəlməsi və təkrar tutmaların riskini azaltmağa kömək edir.

News24.az xəbər verir ki, böyrəklərə zərər verən qidalarla bağlı Böyük Britaniyanın BBC xidməti ekspert rəylərini təqdim edib.

Böyrək daşlarının yaranmasının əsas səbəblərindən biri kifayət qədər maye qəbul edilməməsidir. Su az qəbul edildikdə sidik daha konsentrasiyalı olur və kristalların əmələ gəlməsi asanlaşır. Buna görə də böyrək daşı yaranmasına meyilli insanlara gündə təxminən 2-2,5 litr su içmək tövsiyə olunur.

Ən çox rast gəlinən daş növü kalsium oksalat daşlarıdır. Bu halda ispanaq, ravənd, badam və kartof kimi oksalatla zəngin məhsullar risk yarada bilər. Bu məhsulların həddindən artıq qəbulu, xüsusilə balanssız qidalanma fonunda böyrək daşı riskini artırır.

Mütəxəssislər duzun da ciddi təhlükə yaratdığını bildirirlər. Gündə 6 qramdan çox duz qəbulu sidiklə kalsium ifrazını artırır və daş əmələ gəlməsi ehtimalını yüksəldir. Xüsusilə yarımfabrikatlar, konservləşdirilmiş şorbalar və emal olunmuş ət məhsullarında duzun miqdarı yüksək olur.

Araşdırmalar heyvani zülalın artıq qəbulunun da böyrək daşı riskini artırdığını göstərir. Ət, quş əti, balıq və yumurtanın həddindən artıq istifadəsi sidikdə kalsium və sidik turşusunun səviyyəsini yüksəldir, eyni zamanda kristallaşmanın qarşısını alan sitratın miqdarını azaldır. Buna görə bu məhsulların ölçülü şəkildə istehlakı tövsiyə edilir.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, böyrək daşına səbəb olan məhsulların dəqiq siyahısı hər insanda fərqli ola bilər. Bu, daşın növündən və orqanizmin xüsusiyyətlərindən asılıdır, lakin bəzi məhsullar bütün hallarda qoruyucu təsir göstərə bilər.

Belə ki, kalsiumu tamamilə rasiondan çıxarmaq düzgün hesab edilmir. Əksinə, qida ilə qəbul edilən kalsium bağırsaqlarda oksalatları bağlayaraq onların sidiyə keçməsinin qarşısını alır. Süd məhsulları və kalsiumla zənginləşdirilmiş qidalar bu baxımdan daha faydalı sayılır.

Tərəvəz, meyvə və liflə zəngin qidalar da böyrək daşı riskini azaldır. Bundan başqa, limon və laym şirəsində olan sitrat maddəsi daş əmələ gəlməsinin qarşısını alan təbii vasitə hesab edilir.

Məlumata görə, kişilər qadınlarla müqayisədə böyrək daşları ilə daha çox qarşılaşırlar. Buna həm qidalanma xüsusiyyətləri, həm də hormonal və maddələr mübadiləsi amilləri təsir göstərir. Buna baxmayaraq, əsas qorunma üsulu hər kəs üçün eynidir: kifayət qədər su içmək və balanslı qidalanmaq.