İnsan beynindən "canlı kompüter" istehsal edildi
    • 11-06-2024, 17:28
    • 178

İnsan beynindən "canlı kompüter" istehsal edildi

İsveç alimləri insan beyin toxumasından hazırlanan dünyada ilk canlı kompüter istehsal ediblər.

News24.az xəbər verir ki, laboratoriya mühitində yetişdirilən 16 beyin hüceyrəsi qrupundan ibarət olan hüceyrələr bir-birləri arasında informasiya əlaqəsini təmin edir.

Ənənəvi kompüter çipi kimi işləyən yeni kompüter neyronlar vasitəsilə siqnal göndərən və qəbul edən sxemlər kimi çıxış edir.

Lakin yeni texnologiyanı xüsusi edən onun daha az enerji sərf etməsidir, çünki canlı neyronlar mövcud rəqəmsal prosessorlardan milyonlarla dəfə az enerji sərf edirlər.

Elm adamları, beynimizin 10 ilə 20 vatt arasında enerji istehlak etməsini tələb edən işlərin bugünkü kompüterlərdə 21 meqavat enerji sərf etdiyini ortaya qoyublar. Bu, onların insan beynindən min dəfə çox enerji sərf etdiyini göstərir.

Dopamin ilə məşq

Təxminən 0,5 mm diametrdə və 10 min canlı neyrondan ibarət mini beyinlər dopamin dozaları ilə öyrədilir. Tapşırıqları düzgün yerinə yetirdikdə, mükafat olaraq bir kimyəvi maddə axını alırlar.

Alimlər müəyyən sahələri dopamin ifrazını təqlid etmək üçün işığa məruz qoyaraq stimullaşdırırlar. Orqanoidlər səkkiz elektrodla əhatə olunub və aktivliyi ölçə bilir.

Texnologiya üçün dönüş nöqtəsi

Bu sıçrayış biologiya və texnologiya arasındakı sərhədləri qarışdıraraq hesablama və nevrologiyada yeni imkanlar açır.

Etik mülahizələr çox olsa da, canlı kompüter texnologiya sahəsində mühüm mərhələni qeyd edir.

Bu texnologiya nəyin mümkün olduğuna dair təsəvvürlərimizə meydan oxuyur. Süni intellektin gələcəyi və bəşəriyyətin texnologiya ilə əlaqəsi haqqında dərin suallar yaradır.

Günel Məlikzadə